ThS.BS Đào Duy Khánh, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Y tế trả lời phỏng vấn báo chí về bệnh bạch hầu đang xảy ra trên địa bàn tỉnh Kon Tum

Thứ năm - 18/10/2018 03:42 22 0
Ngày 15/10/2018, tại Hội trường Sở Y tế, ThS.BS. Đào Duy Khánh, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Y tế đã có buổi trả lời phỏng vấn báo chí về bệnh bạch hầu đang xảy ra trên địa bàn tỉnh Kon Tum, nội dung buổi trả lời phỏng vấn cụ thể như sau:
 
q
ThS.BS. Đào Duy Khánh, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Y tế trả lời phỏng vấn báo chí

Câu 01: Thưa ông, xin ông cho biết, bệnh bạch hầu đang xảy ra trên địa bàn, diễn biến như thế nào?

Bệnh bạch hầu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, gây dịch. Đây là một bệnh nhiễm trùng - nhiễm độc do trực khuẩn bạch hầu gây nên. Đường lây chủ yếu là đường hô hấp do tiếp xúc trực tiếp với trực khuẩn bạch hầu có trong dịch tiết từ mũi, họng của bệnh nhân thông qua ho, hắt hơi, nói chuyện…. Tổn thương của bệnh là viêm, loét ở vùng mũi, họng, thanh quản... với những màng giả kèm theo biểu hiện nhiễm độc nặng, tổn thương khắp các cơ quan nhất là hệ thần kinh trung ương, tim mạch, thận và thượng thận do ngoại độc tố (là độc tố do vi khuẩn sống tiết ra môi trường) theo hệ tuần hoàn và bạch huyết đi khắp cơ thể gây ra.

Tất cả mọi đối tượng, lứa tuổi, giới tính đều có thể mắc bệnh bạch hầu nhưng thường xảy ra ở những trẻ, những người không được tiêm chủng. Bệnh lưu hành rộng rãi ở mọi nơi trên thế giới và đã gây nên các vụ dịch nghiêm trọng. Ngày nay, tuy bệnh bạch hầu đã được kiểm soát chặt chẽ trên toàn cầu, tuy nhiên vẫn còn một số trường hợp mắc bệnh, rải rác nhiều nơi trên thế giới. Biện pháp hữu hiệu nhất hiện nay để phòng bệnh bạch hầu là tiêm vắc xin để tạo kháng thể kháng độc tố bạch hầu.

Trong những năm gần đây, bệnh bạch hầu đang có nguy cơ quay trở lại, bùng phát thành dịch lớn. Theo báo cáo tổng kết công tác Tiêm chủng mở rộng (TCMR) năm 2017, từ năm 2012 đến năm 2017, cả nước ghi nhận 88/09 trường hợp mắc/chết do bệnh bạch hầu. Riêng năm 2018, tính đến hết ngày 08/10, theo số liệu từ Hệ thống thông tin báo cáo bệnh truyền nhiễm, cả nước ghi nhận 09 trường hợp mắc bệnh bạch hầu (đã có 03 ca tử vong) tại 05 tỉnh, thành phố.

Riêng trên địa bàn tỉnh Kon Tum, từ đầu năm đến nay, ghi nhận 03 trường hợp mắc bệnh bạch hầu (Đăk Hà 01, Đăk Tô 01, Tu Mơ Rông 01) với 02 trường hợp tử vong (Đăk Hà 01, Đăk Tô 01) và hiện cũng có 03 trường hợp nghi mắc bệnh bạch hầu tại xã Đăk Rơ Ông – huyện Tu Mơ Rông đang được cách ly, điều trị tại Bệnh viện đa khoa tỉnh. Hầu hết các trường hợp này đều lớn tuổi, ở vùng khó khăn và ở thời điểm Chương trình Tiêm chủng mở rộng (TCMR) đang ở giai đoạn đầu của xóa xã trắng về tiêm chủng. Cho nên, công tác tiêm chủng một số xã vùng xa xôi, khó khăn của tỉnh lúc đó chưa được triển khai đầy đủ.

Như vậy, hiện nay có một bộ phận khá lớn người dân ở độ tuổi lớn không thể có miễn dịch đối với bệnh bạch hầu do trước đây chưa được tiêm chủng vắc xin có thành phần bạch hầu, đặc biệt là người dân ở các xã vùng xa, vùng khó khăn. Cùng với đó là điều kiện vệ sinh kém, ý thức chăm sóc sức khỏe và khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế còn hạn chế... làm cho các đối tượng này dễ mắc bệnh hoặc mang mầm bệnh bạch hầu, tạo ổ bệnh trong cộng đồng.

Câu hỏi 2: Xin ông cho biết, ngành Y tế tỉnh đã triển khai các biện pháp phòng chống cụ thể như thế nào? Có gặp khó khăn gì?

2.1. Các biện pháp phòng chống dịch bệnh bạch hầu ngành Y tế đã và đang triển khai
Với sự xuất hiện các ổ dịch bệnh bạch hầu, ngành Y tế đang tập trung các nguồn lực để triển khai các biện pháp phòng chống. Cũng như ổ dịch bệnh bạch hầu tại Đăk Hà vào tháng 5/2018, các hoạt động phòng chống dịch đã triển khai đồng bộ, quyết liệt, đến nay không phát hiện ca mắc mới; thì các ổ dịch bệnh tại huyện Đăk Tô và Tu Mơ Rông, cũng cơ bản đã triển khai đầy đủ các biện pháp phòng chống, như:

- Tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh công văn chỉ đạo triển khai các biện pháp cấp bách phòng chống dịch bệnh bạch hầu trên địa bàn; Ngành cũng đã ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn về phòng chống dịch bệnh bạch hầu.

- Điều tra ca bệnh, chú ý tiền sử tiêm chủng và tiếp xúc trước, sau bệnh.

- Khám sàng lọc, phát hiện sớm, cách ly, điều trị kịp thời ca mắc mới.

- Thực hiện xử lý môi trường ổ dịch bệnh bằng Chloramin B: Vệ sinh nhà cửa, môi trường thôn, xã, trường học; cấp và hướng dẫn cho người dân lau chùi vệ sinh hộ gia đình; phun xử lý môi trường bán kính khoảng 500m tính từ nhà bệnh nhân. Ngoài ra, khuyến cáo người dân phải thường xuyên rửa tay với xà phòng, giữ vệ sinh sạch sẽ, che miệng khi ho, hắt hơi, hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh, tránh tụ tập khi có ca bệnh.

- Tăng cường công tác giám sát chủ động tích cực bệnh bạch hầu, giám sát chặt chẽ ổ dịch bệnh, đặc biệt chú ý các đối tượng tiếp xúc gần với ca bệnh và ca mang mầm bệnh; tiến hành lấy mẫu xét nghiệm đối với những người tiếp xúc gần nhằm phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh, nghi ngờ mắc bệnh và người mang mầm bệnh để tiến hành ngay các biện pháp cách ly, điều trị và xử lý ổ dịch một cách triệt để, hạn chế tối đa số trường hợp mắc mới và tử vong.

Đã lấy mẫu xét nghiệm tiếp xúc gần cho 70 ca gửi Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây Nguyên. Kết quả: 70/70 mẫu xét nghiệm âm tính với trực khuẩn bạch hầu.

- Đối với các trường hợp mắc bệnh, nghi nghờ mắc bệnh thì điều trị tích cực, cách ly tuyệt đối tại cơ sở y tế để theo dõi, giám sát chặt chẽ, không cho tiếp xúc với những người xung quanh.
Đang cách ly, điều trị tại Bệnh viện đa khoa tỉnh 01 ca mắc bệnh và 03 trường hợp nghi ngờ bệnh bạch hầu.
Đối với các trường hợp tiếp xúc gần thì điều trị dự phòng và hạn chế tiếp xúc với những người xung quanh, đã cấp 5.205 viên kháng sinh Erythromycin điều trị dự phòng những người tiếp xúc gần với ca bệnh hoặc nghi nghờ mắc bệnh bạch hầu.

- Kiểm tra, rà soát và triển khai công tác tiêm vét, tiêm bổ sung vắc xin Quinvaxem cho trẻ từ 02 tháng đến dưới 12 tháng tuổi, vắc xin DPT4 cho các đối tượng từ 18 tháng đến 48 tháng tuổi trên địa bàn xã có ổ bệnh. Sau đó mở rộng ra toàn huyện. Đảm bảo tỷ lệ tiêm vắc xin DPT4 cũng như tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ em dưới 1 tuổi đạt > 95% ở tất cả các xã.

- Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền và truyền thông giáo dục sức khỏe về các triệu chứng của bệnh bạch hầu, nguy cơ mắc bệnh bạch hầu và các biện pháp phòng chống để người dân tự giác, chủ động phòng chống dịch bệnh; về tác dụng, lợi ích tiêm chủng, đối tượng, lịch tiêm để người dân biết, chủ động đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch đối với tất cả các loại vắc xin trong tiêm chủng mở rộng nói chung và vắc xin phòng bệnh bạch hầu nói riêng. Tuyên truyền cho người dân khi có triệu chứng của bệnh nên đến cơ sở y tế gần nhất để được khám, chẩn đoán, điều trị và tư vấn kịp thời.


Đối với địa bàn ổ dịch bệnh, tổ chức tuyên truyền và truyền thông giáo dục sức khỏe tới từng hộ gia đình. Khuyến cáo người dân trong toàn huyện hạn chế đi tới vùng đang có ca bệnh khi không cần thiết.

- Đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chuẩn bị đầy đủ cơ sở cách ly, thuốc, vật tư, trang thiết bị, nhân lực… tổ chức tốt việc thu dung, cách ly, cấp cứu, điều trị bệnh nhân kịp thời, hạn chế tối đa số trường hợp biến chứng nặng và tử vong.

- Hoạt động quan trọng nhất trong phòng chống dịch bệnh bạch hầu có tính chất lâu dài hiện nay đó là tiến hành tiêm vắc xin phòng bệnh uốn ván – bạch hầu (vắc xin Td) cho các đối tượng 7-30 tuổi tại các xã có ổ dịch để tạo miễn dịch trong cộng đồng nhằm phòng chống dịch bệnh bạch hầu một cách bền vững.

Hiện nay, công tác chuẩn bị cho Chiến dịch tiêm vắc xin Td đã hoàn tất, vắc xin vừa mới được cung ứng từ Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây Nguyên, dự kiến chiến dịch sẽ được triển khai từ 16 - 21/10/2018 tại 03 xã có ổ dịch bạch hầu của huyện Đăk Tô và Tu Mơ Rông cho khoảng 8.070 đối tượng từ 7-30 tuổi.

2.2. Một số khó khăn trong công tác phòng chống dịch bệnh bạch hầu

- Địa bàn có ổ dịch bạch hầu đều là các xã vùng xa, đặc biệt khó khăn của các huyện, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm đa số, nhận thức về phòng chống dịch bệnh còn hạn chế, điều này ảnh hưởng khá lớn đến công tác tuyên truyền, phòng chống dịch bệnh trong cộng đồng. Mặt khác, các đối tượng mắc bệnh bạch hầu ở nhóm tuổi lớn, ở thời điểm Chương trình TCMR chưa được triển khai đầy đủ, còn xã trắng về tiêm chủng, do đó khả năng lây lân dịch bệnh trong cộng đồng, người dân, trường học là rất cao.

- Tập quán sinh hoạt tập trung, cộng đồng là môi trường dễ lây lan, phát tán mầm bệnh, đồng thời địa bàn rộng, nên công tác xử lý ổ dịch gặp nhiều khó khăn.

- Nhóm đối tượng từ 49 tháng tuổi đến dưới 07 tuổi không được tiêm vắc xin Td phòng chống bệnh bạch hầu (Sở Y tế tỉnh Kon Tum đã có Công văn số 1677/SYT-NVY ngày 06/6/2018 về việc xin ý kiến triển khai tiêm vắc xin phòng chống bệnh bạch hầu cho đối tượng từ 49 tháng tuổi đến dưới 07 tuổi gửi Bộ Y tế và đang chờ ý kiến chỉ đạo của Bộ Y tế).

- Công tác điều trị đặc hiệu cho bệnh nhân bạch hầu bằng huyết thanh kháng độ tốc bạch hầu (SAD) chưa triển khai được do không có nguồn thuốc. Hiện Sở Y tế đã liên hệ được với công ty Cổ phần Y tế Đức Minh và đang làm các thủ tục nhập khẩu, cung ứng.

Câu 03: Ông có thể đưa ra một vài khuyến cáo để mọi người chủ động hơn trong phòng, ngừa căn bệnh này không?

Để chủ động trong công tác phòng chống bệnh bạch hầu, ngành Y tế khuyến cáo:

            1. Đưa trẻ đi tiêm chủng vắc xin phối hợp phòng bệnh bạch hầu: Quinvaxem (phòng bệnh bạch hầu - ho gà - uốn ván - viêm gan B và viêm phổi/viêm màng não do Hib), DPT (phòng bệnh bạch hầu - ho gà - uốn ván), Td đầy đủ, đúng lịch.

            2. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng; che miệng khi ho hoặc hắt hơi; giữ vệ sinh thân thể, mũi, họng hàng ngày; hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh bạch hầu.

            3. Đảm bảo nhà ở, nhà trẻ, lớp học thông thoáng, sạch sẽ và có đủ ánh sáng.

            4. Khi có dấu hiệu mắc bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh bạch hầu phải được cách ly và đưa đến cơ sở y tế để được khám, điều trị, tư vấn kịp thời.

            5. Người dân trong ổ dịch cần chấp hành nghiêm túc việc uống thuốc phòng và tiêm vắc xin phòng bệnh theo chỉ định và yêu cầu của cơ quan y tế.
 
Một số hình ảnh ngành Y tế tổ chức công tác phòng chống bệnh bạch hầu tại xã Đăk Rơ Ông,
huyện Tu Mơ Rông
a
Cấp phát thuốc cho đối tượng tiếp xúc gần với người mắc bệnh bạch hầu
a
Phun hoá chất tiêu độc khử trùng tại vùng có ổ dịch bệnh bạch hầu
a
Khám sàng lọc tại cộng đồng
x
Truyền thông tại những vùng có nguy cơ cao

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây